wrz
06,
2026
Dowiedz się, jak prawidłowo mierzyć śruby z łbem sześciokątnym DIN 931 i DIN 933. Poradnik wyjaśnia różnicę między gwintem częściowym i pełnym, ...
Jak mierzyć śruby DIN 931 i DIN 933? Długość gwintu i trzpienia.
PORADNIK TECHNICZNY
Ile gwintu ma śruba DIN 931 i DIN 933? Jak mierzyć długość gwintu oraz część gładką
Śruba DIN 933 ma gwint na całej długości trzpienia. Śruba DIN 931 ma gwint tylko na części trzpienia, a długość odcinka bez gwintu zależy od średnicy M oraz nominalnej długości śruby.
Najważniejsza różnica: w oznaczeniu M10×80 długość 80 mm mierzy się od powierzchni pod łbem do końca śruby. Dla DIN 931 z tego wymiaru należy odjąć długość części gwintowanej b, aby otrzymać długość części gładkiej. Dla DIN 933 część gładka trzpienia wynosi w praktyce 0 mm.
DIN 931 a DIN 933 — czym różnią się te śruby?
DIN 931 to śruba z łbem sześciokątnym i niepełnym gwintem. Aktualnym odpowiednikiem międzynarodowym jest ISO 4014. Między łbem a początkiem gwintu znajduje się gładki odcinek trzpienia.
DIN 933 to śruba z łbem sześciokątnym i pełnym gwintem. Jej odpowiednikiem jest ISO 4017. Gwint biegnie zasadniczo od strefy pod łbem aż do końca śruby, z uwzględnieniem normalnego zakończenia gwintu i fazy na końcu.
| Cecha | DIN 931 / ISO 4014 | DIN 933 / ISO 4017 |
|---|---|---|
| Typ gwintu | Częściowy, oznaczany wymiarem b | Pełny na długości trzpienia |
| Odcinek bez gwintu | Tak, jego długość to l − b | Nie — praktycznie 0 mm |
| Przykład M10×80 | b = 26 mm, część gładka = 54 mm | Gwint na całej długości 80 mm |
| Zastosowanie | Połączenia, w których korzystny jest gładki trzpień w otworze przelotowym | Mocowanie z nakrętką, elementy gwintowane i regulacja położenia nakrętki |
Co oznaczają wymiary l i b?
W normach śrubowych l oznacza nominalną długość śruby pod łbem. Pomiar rozpoczyna się od powierzchni oporowej pod łbem sześciokątnym i kończy na końcu trzpienia. Wymiar b oznacza nominalną długość części gwintowanej w śrubie DIN 931.
Długość gładkiej części trzpienia można obliczyć prostym wzorem:
długość części bez gwintu = l − b
Symbol M w oznaczeniu, na przykład M12×100, określa nominalną średnicę gwintu 12 mm. Druga liczba, czyli 100, jest długością śruby pod łbem w milimetrach.
Jak zmierzyć, ile gwintu ma śruba?
- Zmierz średnicę gwintu d suwmiarką na zewnętrznych wierzchołkach zwojów. Wynik zbliżony do 10 mm wskazuje na śrubę M10, a wynik zbliżony do 12 mm na M12.
- Zmierz długość śruby l od spodu łba sześciokątnego do końca trzpienia. Nie wliczaj wysokości łba.
- Zmierz długość gwintu b od pierwszego pełnego zwoju przy końcu części gładkiej do końca śruby. Najwygodniej użyć suwmiarki z głębokościomierzem lub szczęk zewnętrznych.
- Oblicz część gładką według wzoru l − b. Wynik porównaj z tabelą dla DIN 931 i odpowiedniej średnicy.
- Sprawdź skok, jeżeli dobierasz nakrętkę lub element z gwintem wewnętrznym. Dla gwintu metrycznego zwykłego można użyć grzebienia do gwintów; w razie potrzeby zmierz odległość między kolejnymi zwojami.
Uwaga pomiarowa: początek gwintu może mieć krótkie przejście technologiczne, a koniec śruby jest zwykle sfazowany. Przy kontroli warsztatowej mierz od pierwszego wyraźnego, pełnego zwoju. Przy odbiorze zgodności z normą należy korzystać z tolerancji i wymagań właściwej normy, a nie tylko z pomiaru orientacyjnego suwmiarką.
Tabela: długość gwintu b w śrubach DIN 931
W śrubach DIN 931 długość gwintu b zależy od średnicy nominalnej d oraz przedziału długości śruby l. Poniższa tabela przedstawia wartości stosowane dla standardowych śrub sześciokątnych z gwintem częściowym.
| Gwint | b przy l ≤ 125 mm | b przy 125 < l ≤ 200 mm | b przy l > 200 mm |
|---|---|---|---|
| M2 | 10 mm | — | — |
| M3 | 12 mm | — | — |
| M4 | 14 mm | — | — |
| M5 | 16 mm | 22 mm | — |
| M6 | 18 mm | 24 mm | — |
| M8 | 22 mm | 28 mm | — |
| M10 | 26 mm | 32 mm | 45 mm |
| M12 | 30 mm | 36 mm | 49 mm |
| M14 | 34 mm | 40 mm | 53 mm |
| M16 | 38 mm | 44 mm | 57 mm |
| M18 | 42 mm | 48 mm | 61 mm |
| M20 | 46 mm | 52 mm | 65 mm |
| M22 | 50 mm | 56 mm | 69 mm |
| M24 | 54 mm | 60 mm | 73 mm |
| M27 | 60 mm | 66 mm | 79 mm |
| M30 | 66 mm | 72 mm | 85 mm |
| M36 | 78 mm | 84 mm | 97 mm |
| M42 | 90 mm | 96 mm | 109 mm |
| M48 | 102 mm | 108 mm | 121 mm |
| M52 | — | 116 mm | 129 mm |
| M56 | — | 124 mm | 137 mm |
| M64 | — | 140 mm | 153 mm |
Wartość „—” oznacza, że dana kombinacja nie jest objęta pokazanym standardowym zakresem tabeli. W przypadku śrub o nietypowej długości, wykonania, powłoki lub gwintu drobnozwojnego należy sprawdzić kartę techniczną konkretnego wyrobu.
Przykłady obliczenia części bez gwintu w DIN 931
| Oznaczenie śruby | l | b | Część bez gwintu l − b |
|---|---|---|---|
| DIN 931 M8×50 | 50 mm | 22 mm | 28 mm |
| DIN 931 M10×80 | 80 mm | 26 mm | 54 mm |
| DIN 931 M12×150 | 150 mm | 36 mm | 114 mm |
| DIN 931 M16×250 | 250 mm | 57 mm | 193 mm |
Kiedy wybrać DIN 931, a kiedy DIN 933?
Śruba DIN 931 jest przydatna wtedy, gdy trzpień przechodzi przez gładki otwór w łączonych elementach. Część niegwintowana ogranicza oddziaływanie zwojów na krawędzie otworu i może korzystnie przenosić obciążenia poprzeczne w odpowiednio zaprojektowanym połączeniu.
Śruba DIN 933 sprawdza się, gdy potrzebujesz gwintu na możliwie całej długości. Pozwala ustawić nakrętkę w różnych pozycjach, stosować większy pakiet podkładek albo wkręcić śrubę w nagwintowany otwór. O doborze decydują jednak również klasa własności, materiał, powłoka, skok gwintu, długość zacisku i warunki pracy połączenia.
Praktyczna zasada zakupowa: jeżeli w zamówieniu widzisz DIN 931 M12×100, nie zakładaj, że gwint ma 100 mm. Dla tej długości śruba ma standardowo około 30 mm części gwintowanej i około 70 mm gładkiego trzpienia. Dla DIN 933 M12×100 gwint występuje zasadniczo na całych 100 mm długości pod łbem.
FAQ
Czy DIN 931 ma zawsze taką samą długość gwintu?
Nie. Długość gwintu b zależy od średnicy nominalnej M i od długości śruby l. Dla przykładu M10 ma b = 26 mm przy długości do 125 mm, 32 mm przy długości powyżej 125 do 200 mm oraz 45 mm przy długości ponad 200 mm.
Czy śruba DIN 933 ma odcinek bez gwintu?
Nie w znaczeniu użytkowym. DIN 933 jest śrubą z pełnym gwintem. Występują jedynie strefy technologiczne przy łbie i na zakończeniu, które nie tworzą użytkowej gładkiej części trzpienia jak w DIN 931.
Jak zmierzyć długość śruby z łbem sześciokątnym?
Długość mierzy się od spodu łba, czyli od powierzchni przylegającej do łączonego elementu, do końca śruby. Wysokości łba sześciokątnego nie wlicza się do wymiaru l.
Czy DIN 931 i ISO 4014 to to samo?
DIN 931 jest historycznym oznaczeniem normy niemieckiej, a ISO 4014 jest normą międzynarodową dla śrub sześciokątnych z gwintem częściowym. Przy zakupie trzeba zawsze sprawdzić pełne wymagania dokumentacji technicznej, ponieważ znaczenie mogą mieć wykonanie, tolerancje, materiał i klasa własności.
Wskazówka: Przed zastosowaniem śruby w połączeniu odpowiedzialnym sprawdź dokumentację konstrukcyjną, wymaganą klasę własności, materiał, powłokę oraz moment dokręcania. Sama norma DIN 931 lub DIN 933 nie określa wszystkich warunków prawidłowego montażu.